กิจกรรม : ศึกษาโครงสร้างของรังมด

มดเป็นสัตว์ขนาดเล็กที่อยู่รวมกันเป็นกลุ่ม อีกทั้งยังทำรังอยู่ให้ดินอีกด้วย เรามองเห็นแต่เพียงรูทางเข้าขนาดเล็กขนาดเท่ามดเพียงหนึ่งตัวที่อยู่บนผิวดินเท่านั้น แต่น่าตื่นเต้นไม่น้อยหากเราสามารถลงไปใต้ดินแล้วสามารถมองเห็นปฏิมากรรมอันน่าทึ่งของมดตัวเล็กๆ ว่าพวกมันอยู่กันยังไงภายใต้รูเล็กๆ บนผิวดินนั้น

การทดลองนี้จะเป็นการแสดงให้เห็นถึงโครงสร้างของรังมดที่อยู่ใต้ดิน ซึ่งอาจจะต้องใช้เวลานาน ดังนั้น ก่อนการนำไปใช้กับผู้ทดลองจริง ผู้สอนจึงควรต้องทำการทดสอบเพื่อให้เข้าใจองค์ประกอบและลักษณะการทำรังของมดแต่ละชนิด และทราบถึงระยะเวลาที่ต้องใช้ในการทดลอง ก่อนนำไปทำการทดลองจริง

อุปกรณ์

  1. โขวดน้ำอัดลมขวดใหญและเล็กอย่างละ 2 ขวด
  2. ผ้าสีดำ
  3. ตาข่ายจับมดและถุงมือ
  4. ดินที่มีความร่วน
  5. เศษอาหารที่มีความหวาน

วิธีทำการทดลอง

  1. ตัดขวดน้ำอัดลมทั้ง 4 ขวดให้มีความสูงเท่ากัน แล้วนำขวดเล็กวางตรงกลางขวดใหญ่ แยกเป็น 2 ชุด
  2. นำเศษอาหารวางไว้ใต้ขวดเล็กเพียงเล็กน้อย เพื่อให้เป็นอาหารของมด
  3. เตรียมดินสำหรับมดจากพื้นที่ที่มดอาศัยอยู่ ใส่ระหว่างขวดใหญ่และขวดเล็กลักษณะเป็นทรงกระบอก เพื่อให้สามารถสังเกตเห็นโพรงได้จากทั้งด้านนอกและด้านใน โดยไม่อัดดินแน่นจนเกินไปหรือหลวมจนเป็นโพรง
    • โถที่ 1 ใส่เฉพาะดิน
    • โถที่ 2 ใส่ดิน 2 ส่วนและอีกทราย 1 ส่วน สลับกันเป็นชั้น
    • ดินสำหรับเตรียมทำรังสำหรับมดจากขวดพลาสติก
  4. พรมน้ำบริเวณผิวดินเล็กน้อย เพื่อให้ดินชุ่มชื้น (ระวังไม่ให้เปียกจนเกินไป เพราะมดไม่ชอบอยู่ในน้ำ)
  5. ใส่น้ำลงในขวดเล็กปริมาณเล็กน้อย และนำผ้าสีดำใส่ลงในขวดเล็กตรงกลาง เพื่อให้เกิดความเย็นและสร้างบรรยากาศให้เหมือนอยู่ใต้ดินป้องกันแสงรบกวน
  6. นำมดใส่ลงในผิวดินประมาณ 5-10 ตัว เพื่อให้มดขุดดินทำรัง
  7. ปิดฝาภาชนะหรือปากขวดด้านบนเพื่อป้องกันมดออก (แต่ต้องให้มีอากาศผ่านได้) และห่อหุ้มด้านข้างขวดด้วยผ้าสีดำเพื่อจำลองสภาพความมือใต้ดิน
  8. ย้ายขวดไปไว้บริเวณที่จะไม่เกิดการรบกวนจากการสั่นสะเทือน และหลีกเลี่ยงการโดนความร้อยจากแสงอาทิตย์
  9. สังเกตการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นทุกวัน พร้อมบันทึกจำนวนอุโมง และระยะทางรวมที่มดทำรังได้
  10. เปรียบเทียบระหว่างรังมดที่มีเฉพาะดิน และรังมดที่มีชั้นทรายรวมอยู่ด้วย และอภิปรายถึงความแตกต่างที่เกิดขึ้น

หมายเหต : เมื่อเสร็จสิ้นการทดลอง ควรปล่อยมดกลับบริเวณเดิมที่จับมา เพื่อรักษาสมดุลของระบบนิเวศ

การทดลองเพิ่มเติม

  • เปรียบเทียบลักษณะของรังมดจากมดที่ต่างชนิดกัน หรือจากดินที่มีสภาพแตกต่างกัน
Share Button

Post Author: Admin