กิจกรรม : เรียนรู้กายวิภาคของมือคนเราจากเท้าไก่

เนื้อหาสำคัญหนึ่งสำหรับคนที่อยากเป็นหมอจะต้องได้เรียน ได้แก่ กายวิภาคศาสตร์ (anatomy) เท่าที่คนทั่วไปอย่างเราๆ จะนึกถึงได้ คือ อาจารย์ใหญ่ การผ่าศพ (น่ากลัวเนอะ) เพื่อศึกษาอวัยวะ และระบบการทำงานของร่างกาย

เนื้อหาเบื้องต้นที่ผู้เรียนสามารถเข้าใจและจินตนาการถึงได้ง่าย คือ กล้ามเนื้อและเส้นเอ็นที่เห็นได้ชัดเจนบริเวณหลังมือของเรา เนื้อหาส่วนนี้ จึงเป็นส่วนเริ่มต้น สำหรับผู้เรียนที่สนใจเป็นพิเศษด้านกายวิภาค (ผู้ที่อยากเป็นหมอ) อีกทั้งอาจช่วยคัดกรองผู้ที่อาจจะล้มเลิกความตั้งใจได้ (555)

กิจกรรมนี้ จะเป็นการศึกษาระบบกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นของมือมนุษย์ โดยการศึกษาผ่านการผ่า (ตัด) เท้าไก่ และการจำลองด้วยหลอดดูดและเส้นเชือก

วัสดุอุปกรณ์

  1. เท้าไก่
  2. คัตเตอร์ หรือ มีด
  3. แหนบ
  4. ถุงมือยาง
  5. หลอดดูด + เส้นเชือก + กระดาษกาว

วิธีการดำเนินกิจกรรม

1) กล้ามเนื้อและเส้นเอ็นของมือ

Observe: Hands

ศึกษาลักษณะของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นที่เชื้อมต่อจากข้อมือไปยังนิ้วต่าง ๆ โดยใช้นิ้วจับที่แขนห่างจากข้อมือพอประมาณ โดยนิ้วโป้งและนิ้วชี้จับที่คนละด้านของแขน

จากนั้นทดลองงอนิ้วมือทีละนิ้ว แล้วสังเกตตำแหน่งของเส้นเอ็นที่เกิดการเคลื่อนที่ เพื่อจำแนกตำแหน่งของเส้นเอ็นที่ยึดแต่ละนิ้วไว้

IMG_2217.JPG

จากนั้นทดสอบกับข้อมืออีกด้านแล้วเปรียบเทียบตำแหน่งของเส้นเอ็นและความสามารถในการรับรู้ความรู้สึกถึงการเคลื่อนที่ของเส้นเอ็น

(เมื่อทำการเปลี่ยนแขนจะพบว่า ความสามารถในการรับรู้ถึงการเคลื่อนที่ของเส้นเอ็นของแขนแต่ละด้านจะไม่เท่ากัน เนื่องจากความแข็งแรงของกล้ามเนื้อของแขนทั้งสองข้างมีไม่เท่ากัน มีสาเหตจากความถนัดและความถี่ในการใช้กล้ามเนื้อของแขนแต่ละด้าน)

2) กล้ามเนื้อและเส้นเอ็นจำลอง

Model: Muscles and Tendons

จำลองความตึงของกล้ามเนื้อในนิ้วและมือ โดยใช้หลอดดูดร้อยด้วยเชือกและยึดปลายด้วยกระดาษกาว จากนั้นทำการดึงปลายเส้นเชือกเพื่อแสดงให้เห็นถึงแรงถึงของเส้นเอ็นที่ทำให้นิ้วเกิดการงอตัว

3) กายวิภาคของเท้าไก่ 

ศึกษากายวิภาคของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นของเท้าไก่เปรียบเทียบและทดแทนกายวิภาคของมือมนุษย์

ChickenFootMotion.gif

โดยเมื่อทำการทดลองดึงเส้นเอ็นที่โผล่ออกมาจากบริเวณขาไก่ จะพบว่ามีหลายเส้นเท่ากับจำนวนนิ้วของไก่ จากนั้นทำการทดลองดึงเส้นเอ็นแต่ละเส้นด้วยแหนบ เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบตำแหน่งการวางตัวของเส้นเอ้นกับนิ้ว เปรียบเทียบกับมือมนุษย์

IMG_2234.JPG

ตัดผิวหนังบริเวณด้านหลังอย่างระมัดระวัง (ผู้สอนควรชี้แนะตำแหน่งที่เหมาะสม) เพื่อเปิดเข้าไปดูลักษณะการวางตัวของเส้นเอ็นแต่ละนิ้วอย่างละเอียด จากนั้นทดสอบดึงเส้นเอ็นเส้นเดียวกันในตำแหน่งที่แตกต่างกัน แล้วสังเกตผลที่เกิดขึ้น

IMG_2237.JPG

กรีดเพื่อเปิดผิวหนังและกล้ามเนื้อเท้าด้านที่สัมผัสพื้น เพื่อดูลักษณะของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นยาวอีกสามเส้น เพื่อให้นิ้วเท้างอได้มากยิ่งขึ้น

หมายเหต

  • ควรทำความสะอาดห้องทดลองด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อภายหลังการทดลอง เพื่อป้องกันเชื้อโรคจากขาไก่ดิบที่ใช้ในการทดลอง คือโรคไข้หวัดนก Avian influenza ซึ่งเกิดจากเชื้อ H5N1
  • ควรมีการวางแผนในการจัดการกับวัสดุติดเชื้อ (ขาไก่ ถุงมือ) อย่างเหมาะสม เพื่อให้ผู้เรียนเกิดตระหนักด้านความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการ
Share Button

Post Author: Admin